25. Czy należy czyścić i płukać układy
olejowe turbin wyposażone w systemy do filtracji oleju?
Czyszczenie i płukanie układów olejowych turbin (i innych
maszyn i urządzeń) jest najważniejszą operacją zarówno przed
rozruchem nowych maszyn, jak i w czasie remontów kapitalnych po dłuższym
okresie intensywnej eksploatacji, nie zależnie od tego, czy
maszyny wyposażone są w systemy filtracji oleju, czy też nie.
Filtry ochronne (pełno przepływowe) zabudowane są
zwykle w znacznej odległości od łożysk, uszczelnień
wodorowych, siłowników układu regulacji
i innych węzłów
tarcia. W rurociągach pomiędzy filtrem a chronionymi łożyskami
też mogą wystąpić zanieczyszczenia:
- w nowych maszynach - po produkcyjne i po montażowe;
- w maszynach długo eksploatowanych - osady powstałe z
produktów starzenia, produktów zużycia części maszyn,
produktów rdzewienia i korozji oraz zanieczyszczenia przedostające
się do układów olejowych z otoczenia oraz z olejem w czasie
dolewek, a także zanieczyszczenia po montażowe.
Ponadto filtry ochronne w układach olejowych maszyn o dużej
mocy,
ze względów konstrukcyjnych (duże wydajności przepływu,
niska różnica ciśnień przed i za filtrem, duże opory
hydrauliczne) posiadają małą dokładność filtracji chronią
łożyska przed zniszczeniem przez duże zanieczyszczenia, a nie
eliminują mniejszych cząsteczek, które "szlifują" czopy wałów
i łożyska.
Filtry robocze (bocznikowe), zabudowane zwykle w obrębie
głównego zbiornika olejowego turbozespołu, oczyszczają olej
turbinowy z cząsteczek wynoszonych z układu olejowego oraz
produkty organiczne powstające w procesie starzenia olejów.
Ponadto wydajność filtrów bocznikowych jest na ogół bardzo mała
w porównaniu do wydajności pomp układu olejowego, dlatego większość
zanieczyszczeń zawieszonych w przepływającej strudze oleju, krąży w układzie olejowym, osadzając się powoli na jego
powierzchniach (zwłaszcza w chłodnicach, kompensatorach i w
zbiornikach). Po kilkunastu latach (przy niskiej kulturze
eksploatacji po kilku latach) eksploatacji osady stają się źródłem
wtórnego zanieczyszczania oleju i są nie zwykle groźne dla
oleju (katalizując procesy starzeniowe) i dla smarowanych części
maszyn (powodując procesy zużyciowe i uszkodzenia). Cząsteczki
zanieczyszczeń osadzone na powierzchniach rurociągów, zbiorników
oraz w chłodnicach oleju są unoszone z powierzchni i ponownie
wprowadzane do strugi oleju podczas zakłóceń w pracy turbiny,
które powodują chwilowe turbulencje przepływającego oleju.
Dzieje się tak zawsze w czasie rozruchu, zaniżania mocy, wyłączania
z ruchu turbiny i każdej innej maszyny.
Bez procesu czyszczenia nie da się odspoić zanieczyszczeń
od wewnętrznych powierzchni układu olejowego, bez płukania układu
olejowego dużymi prędkościami przepływu - nie da się usunąć
odspojonych zanieczyszczeń z oleju, a zanieczyszczenia w oleju,
to duże zużycie wkładów filtracyjnych oraz nieprzewidywalne
koszty napraw i straty postojowe turbin i innych maszyn (więcej
na ten temat w punkcie 1 naszego poradnika
- metody oczyszczania układów olejowych oraz
w naszej ofercie).